De vrijstelling, ook franchise genoemd, is het deel van een schade dat je zelf draagt. De verzekeraar betaalt de rest, tot het verzekerd kapitaal. Een vrijstelling kan een vast bedrag zijn, een percentage of een formule, en ze verschilt per type schade en per aanbieder. Op deze pagina lees je welke soorten bestaan, hoe je het uitrekent en welke vragen je bij een polis best stelt.
Kort samengevat
- De vrijstelling of franchise is het deel van de schade dat je zelf draagt.
- Bij een klassieke franchise wordt het bedrag altijd afgetrokken, bij een Engelse franchise niet zodra de schade groter is.
- Veel vrijstellingen zijn gekoppeld aan de ABEX-index en stijgen dus mee.
- Voor sommige gebeurtenissen, zoals natuurrampen, geldt een apart bedrag.
- Bij herstel in natura geldt bij sommige aanbieders geen franchise.
- Brand en ontploffing
- Storm, hagel en bliksem
- Waterschade
- Natuurrampen
- Inboedel
- Aansprakelijkheid
- Diefstal (vaak optie)
- Glasbreuk (vaak optie)
- Tuin (vaak optie)
Wat is een vrijstelling precies?
Stel dat je woning schade lijdt en de verzekeraar bepaalt dat het herstel 1.000 euro kost. Is de vrijstelling 250 euro, dan draag je zelf 250 euro en betaalt de verzekeraar 750 euro. De bedragen in dit voorbeeld zijn verzonnen, ze dienen enkel om het principe te tonen. In de verzekeringstaal zijn “vrijstelling” en “franchise” in dit verband bijna synoniemen, al gebruiken sommige polissen de woorden voor een verschillend systeem. Lees dus altijd de definitie in je eigen algemene voorwaarden.
Het doel van een vrijstelling is dubbel.
Voor de verzekeraar vermijdt ze dat veel kleine schadegevallen administratief verwerkt moeten worden. Voor jou houdt ze de premie meestal in verhouding met het risico dat je zelf draagt.
Welke soorten vrijstelling bestaan er?
De klassieke vrijstelling
Bij een klassieke franchise trekt de verzekeraar het bedrag altijd van de schade af. Is de schade kleiner dan de franchise, dan krijg je niets. Is ze groter, dan krijg je het verschil. DVV hanteert bij zijn formule Cocoon Flex een klassieke franchise van 309,33 euro, geïndexeerd, volgens dvv.be.
De Engelse franchise
Bij een Engelse franchise werkt het anders. Is de schade kleiner dan de franchise, dan krijg je niets. Is ze groter, dan wordt de schade volledig vergoed, zonder aftrek. DVV beschrijft dit systeem in het informatiedocument van Cocoon Start: is de schade groter dan de franchise, dan wordt ze volledig vergoed, anders niet.
| Schade | Franchise 250 euro, klassiek | Franchise 250 euro, Engels |
|---|---|---|
| 200 euro | 0 euro | 0 euro |
| 300 euro | 50 euro | 300 euro |
| 1.000 euro | 750 euro | 1.000 euro |
Het voorbeeld is verzonnen. Het toont hoe verschillend dezelfde schade uitpakt bij beide systemen.
De vrijstelling per gebeurtenis
Sommige polissen hanteren een andere vrijstelling voor een bepaalde gebeurtenis. Voor natuurrampen spreekt Assuralia bijvoorbeeld van een vergoeding na aftrek van een vrijstelling, zie natuurrampen en je brandverzekering. Ook voor glasbreuk of diefstal kan een afzonderlijk bedrag gelden. Andere schade kan zonder vrijstelling vergoed worden.
Geen vrijstelling bij herstel in natura
Sommige aanbieders organiseren de herstelling zelf met eigen vakmensen. DVV vermeldt bij Cocoon Flex dat er bij herstel in natura geen franchise geldt, en dat dit herstel gratis is. KBC zegt op zijn site dat het herstel van gebouwschade zelf kan regelen of dat het vergoedt als je zelf een vakman kiest.
Hoe werkt indexering?
Veel vrijstellingen zijn gekoppeld aan de ABEX-index, de index van de bouwkosten. Het bedrag stijgt dan mee met de bouwprijzen, zoals je uitleg vindt bij verzekerd kapitaal en ABEX-index. Het bedrag van 309,33 euro dat DVV vermeldt, is een voorbeeld van zo’n geïndexeerd bedrag: het kan dus bij de volgende indexatie hoger worden.
Een geïndexeerde vrijstelling kan over de jaren aanzienlijk stijgen.
Wie een polis jaren niet herleest, weet soms niet meer welk bedrag vandaag geldt. Controleer het bedrag minstens bij elke jaarlijkse vervaldag.
Vrijstelling en premie
De relatie tussen vrijstelling en premie verschilt per aanbieder. In het algemeen geldt dat een polis waarin je een groter deel van de schade zelf draagt, de verzekeraar minder risico geeft, en dat dit tot uiting kan komen in de premie. Maar dat is niet overal zo, en niet in dezelfde mate. Zie waarvan de premie afhangt voor de factoren die meespelen.
Aanbieders in België
Uit de eigen informatie van de aanbieders, in alfabetische volgorde:
- AXA: de formules Essential, Secure en Premium van Comfort Thuis hebben elk hun eigen voorwaarden. De vrijstelling vind je in de voorwaarden op axa.be, niet in een algemeen bedrag.
- DVV: Cocoon Start gebruikt een Engelse franchise, Cocoon Flex een klassieke franchise van 309,33 euro (geïndexeerd) met geen franchise bij herstel in natura.
- KBC: in de Woningpolis kun je volgens kbc.be opties toevoegen, en de eigen voorwaarden regelen de franchise.
Het systeem verschilt dus per formule.
Goed om te weten Dezelfde franchise kan heel anders uitpakken. Met een Engelse franchise van 250 euro vergoedt de verzekeraar een schade van 300 euro volledig, bij een klassieke franchise ontvang je maar 50 euro. Controleer dus altijd welk systeem in je polis staat (voorbeeld met verzonnen bedragen).
Voor wie geldt dit?
Eigenaars en huurders krijgen allebei met een vrijstelling te maken, maar voor een ander deel van de schade.
Wat is het gevolg bij een kleine schade?
Een lage schade die onder de franchise valt, wordt niet vergoed.
Dat roept een praktische vraag op: moet je ze dan nog melden? Dat staat in je voorwaarden. Soms verplichten polissen je om elke schade aan te geven, ook wanneer ze waarschijnlijk niet vergoed wordt. Bij grotere schade is meteen melden altijd verstandig, zie schade melden.
Heb je een volledig nieuwe inboedel die kapot is door een kortsluiting, dan loopt de schade snel hoog op, en dan telt de vrijstelling relatief weinig mee. Bij een kleine lekkage speelt ze een veel grotere rol.
Een volledig voorbeeld met twee schadegevallen
Stel dat een huishouden (verzonnen voorbeeld) met een klassieke franchise van 300 euro in hetzelfde jaar twee schadegevallen heeft. Het eerste is een gebarsten ruit van 220 euro, die onder de franchise valt en dus niet vergoed wordt. Het tweede is een waterlek van 2.400 euro. Daarvan trekt de verzekeraar 300 euro af en vergoedt 2.100 euro. Samen draagt het huishouden dus 520 euro zelf. Bij een Engelse franchise van 300 euro zou het lek volledig vergoed worden, de ruit niet.
Zo zie je dat het systeem zwaarder weegt dan het bedrag alleen, en dat je beide cijfers samen moet lezen.
Voor wie huurt, speelt de vrijstelling ook in de relatie met de verhuurder. Je aansprakelijkheid voor schade aan de woning, zie huurdersaansprakelijkheid, wordt gedekt door je polis, met de vrijstelling die daarin staat.
Checklist: wat controleer je in je polis?
Vragen bij de vrijstelling
- Gaat het om een klassieke of een Engelse franchise?
- Is het een vast bedrag, een percentage of een formule?
- Wordt het bedrag geïndexeerd, en volgens welke index?
- Verschilt de vrijstelling per gebeurtenis, zoals natuurrampen, glasbreuk of diefstal?
- Geldt er een andere regel bij herstel in natura?
- Wat is de procedure bij kleine schade, en moet je ze melden?
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen vrijstelling en franchise?
In de dagelijkse taal betekenen ze hetzelfde: het deel dat je zelf draagt. Sommige polissen gebruiken de woorden voor twee systemen. Controleer de definitie in je voorwaarden.
Draag ik de vrijstelling ook bij grote schade?
Bij een klassieke franchise wel, die wordt altijd afgetrokken. Bij een Engelse franchise niet, zodra de schade groter is dan de franchise.
Kan ik de vrijstelling aanpassen?
Dat hangt van de aanbieder af. DVV beschrijft Cocoon Flex als een formule met aanpasbare opties. Vraag aan de aanbieder wat jouw polis toelaat.
Is de vrijstelling hetzelfde voor alle schade?
Nee, sommige polissen hebben verschillende bedragen per gebeurtenis, en voor sommige schade geldt er geen vrijstelling.
Geldt de vrijstelling ook voor natuurrampen?
Volgens Assuralia wordt een natuurrampenvergoeding uitgekeerd na aftrek van een vrijstelling. Het bedrag staat in je polis.
Hoeveel bedraagt de vrijstelling gemiddeld?
Dat verschilt per polis, dus een gemiddelde zegt weinig. De cijfers in dit artikel zijn bronvermeldingen of verzonnen voorbeelden.
Wat als ik overstap naar een andere verzekeraar?
Dan gelden de vrijstellingen van het nieuwe contract. Lees de voorwaarden bij opzeggen en overstappen. Een algemene introductie vind je bij wat is een brandverzekering en in de woordenlijst.