Sinds maart 2006 moet elke brandverzekering voor een woning in België ook natuurrampen dekken. Het gaat om overstroming, aardbeving, aardverschuiving of grondverzakking en het overlopen of opstuwen van openbare riolen. Je hoeft er dus geen aparte verzekering voor af te sluiten. Er zijn wel grenzen: een vrijstelling, uitzonderingen voor bepaalde zones en bouwwerken, en een plafond voor de totale uitkering. Op deze pagina lees je hoe dat systeem werkt, volgens de informatie van Assuralia en Wikifin.
Kort samengevat
- Natuurrampen zitten sinds maart 2006 verplicht in de brandverzekering voor woningen.
- Het gaat om overstroming, aardbeving, aardverschuiving of grondverzakking en het opstuwen van openbare riolen.
- Je betaalt een vrijstelling, en er geldt een plafond per verzekeraar.
- Uitzonderingen bestaan voor risicozones, gebouwen in opbouw en losse voorwerpen buiten.
- Storm, hagel en sneeuwdruk vallen niet onder deze wettelijke regeling, maar zijn wel basisdekkingen.
- Brand en ontploffing
- Storm, hagel en bliksem
- Waterschade
- Natuurrampen
- Inboedel
- Aansprakelijkheid
- Diefstal (vaak optie)
- Glasbreuk (vaak optie)
- Tuin (vaak optie)
Waarom een wettelijke regeling?
Vroeger moest je bij een grote overstroming wachten op de erkenning van de gebeurtenis als algemene ramp en op de tussenkomst van een overheidsfonds.
Dat verliep traag en onzeker. Sinds 2006 werkt het anders: de wetgever verplicht de verzekeraars die brandverzekeringen voor eenvoudige risico’s aanbieden om natuurrampen in die polissen op te nemen. Volgens Assuralia, de beroepsvereniging van verzekeraars, krijgen slachtoffers daardoor een snelle en volledige vergoeding, weliswaar na aftrek van een vrijstelling.
De bedoeling van de wet is tweeledig.
Particulieren moeten zich tegen deze risico’s kunnen verzekeren, en de verzekeraars en de overheid delen de last van uitzonderlijk zware rampen. Voor jou als verzekerde verandert er vooral één ding: de dekking zit standaard in de polis.
Welke gebeurtenissen vallen eronder?
| Gebeurtenis | Toelichting |
|---|---|
| Overstroming | Water dat uit een rivier, beek of zee treedt, of door extreme regenval grote oppervlakten onder water zet |
| Overlopen of opstuwen van openbare riolen | Het rioolnet kan het water niet meer slikken, waardoor het in woningen terechtkomt |
| Aardbeving | Enkel van natuurlijke oorsprong |
| Aardverschuiving en grondverzakking | Beweging van de bodem die schade aan de woning veroorzaakt |
Andere weerverschijnselen zoals storm, hagel en sneeuwdruk vallen niet onder deze wettelijke natuurrampendekking, maar horen volgens Wikifin tot de basisdekkingen van een woonverzekering. Een overzicht lees je op de pagina wat dekt een brandverzekering.
Wat wordt vergoed?
Wikifin schrijft dat de vergoeding bij een natuurramp de rechtstreekse schade omvat, maar ook reddingskosten en puinruiming. Het gebouw en de inboedel die je verzekerd hebt, komen in aanmerking. Is het verzekerd kapitaal te laag, dan kan de evenredigheidsregel de vergoeding verminderen, net als bij elke andere schade.
Er is ook een wettelijk plafond.
De wet bepaalt een plafond per verzekeraar: de interventielimiet, uitgedrukt als percentage van de premies die hij voor de brandverzekering van eenvoudige risico’s ontvangt. In parlementaire stukken was die limiet 45 procent, en een verhoging ervan werd voorbereid na de overstromingen van 2021. Welk percentage vandaag geldt, controleer je bij Assuralia of bij de FSMA, want de regeling kan gewijzigd zijn.
Zijn de schadebedragen na een zware ramp hoger dan dat plafond, dan mogen verzekeraars hun vergoeding beperken tot een percentage. Assuralia geeft als illustratie dat bij 10.000 euro schade een uitkering van 80 procent neerkomt op 8.000 euro, en dat de overheid daarna kan beslissen of ze het niet-uitbetaalde deel aanvult, afhankelijk van haar budget. Dat voorbeeld toont het principe: het is geen voorspelling voor jouw situatie.
Wanneer is er een uitzondering?
Niet elk gebouw en niet elk voorwerp is automatisch gedekt.
Wat valt eronder?
- Overstroming
- Overlopen of opstuwen van openbare riolen
- Aardbeving van natuurlijke oorsprong
- Aardverschuiving en grondverzakking
- Reddingskosten en puinruiming
Waar zijn uitzonderingen?
- Gebouwen in opbouw of verbouwing
- Losse voorwerpen buiten, zoals tuinhuisjes
- Bepaalde goederen in lage kelders
- Woningen in een risicozone, onder voorwaarden
Assuralia en Wikifin noemen onder meer:
- Woningen in een risicozone. Een verzekeraar mag overstromingsdekking weigeren voor gebouwen in zones die herhaaldelijk zwaar onder water staan. Volgens Assuralia betreft de uitzondering gebouwen in een risicozone die meer dan anderhalf jaar na de afbakening van die zone zijn gebouwd.
- Gebouwen in opbouw of in verbouwing.
- Losse voorwerpen buiten het gebouw, zoals tuinhuisjes en tuinmeubilair.
- Bepaalde goederen in lage kelders, onder een minimale hoogte boven de vloer, bij overstroming.
Weigert een verzekeraar de dekking, dan bestaat er een vangnet. Het Tariferingsbureau, samengesteld uit vertegenwoordigers van verzekeraars en consumenten, legt maximale voorwaarden vast. Volgens Assuralia moet de verzekeraar die dekking dan toch verlenen tegen de voorwaarden van het bureau.
Goed om te weten Een verstopte afvoer in je eigen woning is geen natuurramp. Alleen het overlopen of opstuwen van het openbare riool telt als natuurramp. De rest volgt de gewone regels voor waterschade.
Voorbeelden uit de praktijk
Alle voorbeelden zijn verzonnen om de principes te tonen.
- Het overstroomde souterrain. Na dagenlange regen stijgt de beek en loopt het souterrain onder. De schade aan vloer, muren en verwarmingsketel valt onder het gebouw. Je spullen in de kelder vallen onder de inboedel, met eventueel beperkingen voor goederen die heel laag liggen.
- De verstopte riolering. Bij een hevige bui kan het openbare riool het water niet meer kwijt en komt het via de afvoer in de woning. Dat is het opstuwen van openbare riolen, en valt dus onder de natuurrampendekking. Een verstopte afvoer in je eigen woning is iets anders en volgt de gewone waterschaderegels, zie waterschade en brandverzekering.
- De verzakte garage. Door een verzakking van de bodem krijgt de aangebouwde garage scheuren. Een grondverzakking is een natuurramp, maar de oorzaak moet effectief een natuurlijke bodembeweging zijn en geen constructiefout.
Aanbieders in België
Uit de eigen informatie van de aanbieders, in alfabetische volgorde:
- AXA vermeldt natuurrampen als dekking in zijn formule Essential van Comfort Thuis, volgens axa.be. De hogere formules bouwen daarop verder.
- DVV vermeldt natuurrampen in het informatiedocument van Cocoon Start, naast brand, storm, waterschade en diefstal.
- KBC rekent natuurrampen tot de standaarddekking van de Woningpolis, volgens kbc.be.
Verschillen zitten vooral in vrijstelling, formules en bijkomende diensten. Meer over wat jij zelf draagt, lees je bij vrijstelling.
Voor welke woonsituatie?
Zowel eigenaars als huurders kunnen met natuurrampen te maken krijgen, maar wat je verzekert verschilt.
Wat doe je na een overstroming?
- Zorg eerst voor je veiligheid en die van je gezin.
- Neem foto’s en video’s van de schade voor je opruimt.
- Meld de schade snel aan je verzekeraar, zoals beschreven bij schade melden.
- Bewaar alle facturen van noodherstellingen en van opruimwerk.
- Beperk de schade wat redelijk is, bijvoorbeeld door water weg te pompen, maar gooi niets weg zonder dat je het gedocumenteerd hebt.
- Wacht op de expert van de verzekeraar voor je grote herstellingen begint.
Checklist: zo controleer je je natuurrampendekking
Waar kijk je naar in je polis?
- Staan natuurrampen in je polis, en voor welk deel (gebouw, inboedel)?
- Welke vrijstelling geldt bij een natuurramp?
- Zijn er uitsluitingen voor tuin, kelder of bijgebouwen?
- Ligt je woning in een gebied met verhoogd overstromingsrisico? Vraag het aan je verzekeraar.
- Is het verzekerd kapitaal nog actueel, bijvoorbeeld via de ABEX-index?
- Heb je verbouwd sinds de polis begon, en is dat gemeld?
Veelgestelde vragen
Moet ik natuurrampen apart verzekeren?
Nee. Voor woningen zijn ze sinds maart 2006 wettelijk in de brandverzekering opgenomen. Je hoeft geen aparte polis of extra optie te nemen.
Is stormschade ook een natuurramp?
Niet in de wettelijke zin. Storm, hagel en sneeuwdruk zijn volgens Wikifin basisdekkingen van de woonverzekering, maar los van de wettelijke natuurrampen. Het resultaat voor jou is hetzelfde: ze zitten standaard in de polis.
Wat als ik in een risicogebied woon?
Een verzekeraar mag overstromingsdekking weigeren voor gebouwen in zones die herhaaldelijk zwaar onder water staan, onder voorwaarden. Dan komt het Tariferingsbureau tussen. Vraag je verzekeraar naar de precieze situatie van je adres.
Wordt de inboedel ook vergoed?
Ja, als je inboedel verzekerd is. Voor sommige voorwerpen zijn er beperkingen, bijvoorbeeld voor goederen in lage kelders en losse voorwerpen buiten.
Is er altijd een vrijstelling?
Assuralia spreekt van een vergoeding na aftrek van een vrijstelling. Het bedrag en de manier van berekenen staan in je polis.
Geldt dit ook voor huurders?
Ja. Een huurder met een inboedelverzekering heeft doorgaans ook natuurrampen gedekt voor zijn spullen. De verhuurder verzekert het gebouw. Zie huurders van een appartement.
Wat als mijn schade hoger is dan het wettelijk plafond?
Dan kan de uitkering beperkt worden en kan de overheid het resterende deel aanvullen, afhankelijk van de budgettaire ruimte. Meer uitleg vind je bij Assuralia.
Waar lees ik meer?
Op de site van Assuralia en Wikifin, en in je eigen algemene voorwaarden. Zie ook de kennisbank.