Bij cohousing woon je in een eigen woongelegenheid, maar deel je ruimtes, een tuin of een gemeenschappelijke keuken met je buren. Daardoor is de vraag wie wat verzekert minder vanzelfsprekend dan bij een gewoon huis of appartement.
Kort samengevat
- Wie wat verzekert, hangt af van de juridische opzet: mede-eigendom, één eigenaar of gewone huur.
- In mede-eigendom moet de vereniging van mede-eigenaars het gebouw verzekeren, meestal via de syndicus.
- Elke bewoner verzekert doorgaans zijn eigen inboedel en aansprakelijkheid.
- Gedeelde spullen horen op een lijst, met een eigenaar per item.
- Belfius Direct vermeldt een woningverzekering voor cohousers.
Het antwoord hangt af van hoe de groep juridisch georganiseerd is: mede-eigendom, vereniging, coöperatie of verhuur. Op deze pagina zie je de logica, zodat je weet welke vragen je aan je groep en aan een verzekeraar kunt stellen.
Wat is cohousing eigenlijk?
Cohousing is een manier van wonen waarbij meerdere huishoudens elk een eigen privéwoning hebben en daarnaast een deel van het gebouw of het terrein delen. Denk aan een gedeelde moestuin, een wasruimte, een gemeenschappelijke zaal of een gezamenlijke dakterras. Ook groepswonen en kangoeroewonen worden vaak in dezelfde adem genoemd, al zijn de juridische opzetten verschillend.
Voor een brandverzekering maakt vooral één ding uit: wie is eigenaar van wat? Een gebouw dat in mede-eigendom is verdeeld, wordt anders verzekerd dan een woning die één rechtspersoon bezit en aan bewoners verhuurt.
De drie gebruikelijke juridische opzetten
Mede-eigendom met privatieve en gemene delen
Elke bewoner is eigenaar van een eigen woongelegenheid (het privatieve deel) en mede-eigenaar van de gemene delen, zoals trappenhuis, dak, gevel en gedeelde ruimtes. Dit is dezelfde logica als bij een appartementsgebouw. Lees daarover mede-eigendom en brandverzekering. In een gebouw met meerdere eigenaars moet de vereniging van mede-eigenaars het gebouw verzekeren, meestal via de syndicus.
Eén rechtspersoon als eigenaar
Soms bezit een vzw, coöperatieve of vennootschap het hele gebouw en verhuurt of verdeelt ze het gebruik onder de bewoners. Dan sluit die rechtspersoon doorgaans de brandverzekering voor het gebouw af. De bewoners zijn in dat geval huurder of gebruiker en regelen hun inboedel en aansprakelijkheid zelf.
Gewone huur binnen een groep
Een eigenaar verhuurt meerdere kamers of woningen aan een groep. Hier gelden de gewone regels voor huurders. Zie huurdersaansprakelijkheid uitgelegd.
Wie verzekert wat?
De tabel geeft een algemeen beeld. Je statuten, huurcontract en polis hebben altijd voorrang op dit overzicht.
| Onderdeel | Mede-eigendom | Eén rechtspersoon als eigenaar |
|---|---|---|
| Gebouw: gemene delen | Vereniging van mede-eigenaars | De eigenaar (de rechtspersoon) |
| Gebouw: privatief deel | Meestal de eigenaar van de woongelegenheid, afhankelijk van de basisakte | De eigenaar (de rechtspersoon) |
| Inboedel van de bewoner | De bewoner | De bewoner |
| Gemeenschappelijke inboedel (keuken, gedeelde zaal) | Hangt af van wie de spullen bezit | Hangt af van wie de spullen bezit |
| Huurdersaansprakelijkheid | Enkel als je huurt | De bewoner, als hij huurder is |
Gemeenschappelijke delen en gedeelde spullen
Het lastigste onderdeel is vaak wat niemand alleen bezit. Een gedeelde wasmachine, een gezamenlijke keuken of meubels in een zaal horen bij de inboedel, maar wiens inboedel? Als de groep ze gezamenlijk bezit, moet iemand ze verzekeren. Als elke bewoner ze deels bezit, ontstaat al snel dubbel gebruik of net een leemte.
Een praktische vraag voor de groep is daarom: staat het in een lijst, wie is eigenaar en op welke polis staat het? Een eenvoudige inventaris van gedeelde goederen voorkomt discussie na een schadegeval.
- Brand en ontploffing
- Storm, hagel en bliksem
- Waterschade
- Natuurrampen
- Inboedel
- Aansprakelijkheid
- Diefstal (vaak optie)
- Glasbreuk (vaak optie)
- Tuin (vaak optie)
Wat Belfius Direct vermeldt voor cohousers
- Inboedel van alle bewoners
- Meubels, decoratie en kleding
- Gemeenschappelijke zaken bij cohousing
Wat Belfius als optie noemt
- Diefstal en vandalisme (optie)
- Mediadekking voor elektronica (optie)
- Engelse franchise (optie)
Aanbieders voor cohousing
Volgens Belfius Direct bestaat er een woningverzekering voor cohousers. Op de eigen pagina van Belfius staat dat de inboedel van alle bewoners gedekt is, met onder meer meubels, decoratie en kleding, en dat ook gemeenschappelijke zaken die bij cohousing horen aan bod komen. De standaardvrijstelling wordt er vermeld als 325,93 euro, jaarlijks geïndexeerd. Als optie noemt Belfius onder meer diefstal en vandalisme, mediadekking voor elektronica en een Engelse franchise. De polis wordt jaarlijks stilzwijgend verlengd, tenzij je twee maanden voor de vervaldag opzegt.
KBC vermeldt voor zijn Woningpolis een bredere opzet: eigenaars en huurders kunnen een polis afsluiten met standaarddekkingen zoals brand, waterschade, storm en natuurrampen. Of een project met meerdere bewoners via zo’n polis kan lopen, hangt af van de juridische vorm. Dat bespreek je rechtstreeks met de aanbieder.
Hoe beslist de groep over de verzekering?
Een cohousingproject heeft meestal een beheerstructuur: een algemene vergadering, een beheersraad of een syndicus. Die organen nemen de beslissing over de gebouwverzekering. Een paar vragen die in de praktijk terugkomen:
- Welk orgaan beslist over het verzekerde kapitaal van het gebouw?
- Wie mag een schadegeval aangeven en namens wie?
- Hoe wordt de premie verdeeld onder de bewoners?
- Wie bewaart de polis en de algemene voorwaarden?
- Hoe vaak wordt het verzekerde bedrag herzien? Zie verzekerd kapitaal en ABEX-index.
Voorbeeld: een brand in de gedeelde keuken
Stel (een verzonnen voorbeeld) dat een gebouw met zes woningen een gedeelde keuken en zaal heeft. Door een kortsluiting ontstaat brand in die keuken. De muren, het plafond en de vaste keuken zijn gebouw. De schade daaraan valt onder de verzekering van het gebouw, afgesloten door de vereniging of de eigenaar. De losse tafels, de koelkast en het servies zijn inboedel. Zijn ze gemeenschappelijk eigendom van de groep, dan moeten ze op de polis van de groep staan. Zijn ze van twee bewoners, dan staan ze op hun eigen polis. Zonder lijst weet niemand wat van wie was.
Wat bij huur binnen een groepswoning?
Wie huurt, is in principe aansprakelijk voor brand en waterschade aan de gehuurde woning, tenzij hij kan bewijzen dat het door overmacht, een bouwgebrek of overslaan vanuit een naburig gebouw kwam. In een groep met gedeelde ruimtes is dat extra belangrijk: schade in een gemeenschappelijke ruimte raakt meteen meer mensen. Lees meer over brandverzekering voor een huis als huurder of voor een appartement als huurder.
Goed om te weten
- Een vzw, coöperatie of vennootschap die het gebouw bezit, sluit meestal de gebouwverzekering af.
- Wie klacht heeft over een verzekeraar, kan terecht bij de Ombudsman van de Verzekeringen.
- Een eenvoudige inventaris van gedeelde goederen voorkomt discussie na schade.
Checklist: waar kijk je naar?
Waar kijk je naar?
- Wie is juridisch eigenaar van het gebouw en van de gemene delen?
- Wie sluit de gebouwverzekering af en wie beheert de polis?
- Staat de lijst van gedeelde goederen op papier, met een eigenaar per item?
- Wat is de vrijstelling en wie draagt ze bij schade? Zie vrijstelling in een brandverzekering.
- Dekt de polis aansprakelijkheid tegenover buren en medebewoners?
- Wie meldt schade en wie spreekt met de verzekeraar? Zie schade melden.
Zoek je eigen situatie
Woon je zelf in een huis of appartement, of huur je? Kies hieronder de pagina die bij je situatie past.
Veelgestelde vragen
Is een brandverzekering voor cohousing verplicht?
Voor een gewone eigenaar-bewoner is een brandverzekering niet wettelijk verplicht, al vraagt een kredietgever ze meestal. In mede-eigendom moet de vereniging van mede-eigenaars het gebouw verzekeren. Een kredietgever kan bijkomende eisen stellen, zie brandverzekering en woningkrediet.
Kan elke bewoner een eigen polis hebben?
Ja, voor de eigen inboedel en voor de aansprakelijkheid is dat gebruikelijk. Het gebouw en de gemene delen worden meestal collectief verzekerd. Hoe dat in jouw project werkt, staat in de statuten.
Wat als de groep geen eigenaar is maar huurder?
Dan is de huurdersaansprakelijkheid belangrijk en moet duidelijk zijn wie die draagt. Dat staat meestal in het huurcontract of in de afspraken van de groep.
Welke aanbieder heeft een cohousingverzekering?
Belfius Direct vermeldt op zijn eigen site een brandverzekering voor cohousers. Of andere aanbieders een polis voor groepen aanbieden, controleer je telkens bij de aanbieder zelf.
Zijn gedeelde spullen automatisch gedekt?
Niet altijd. Of een gezamenlijk aangekocht toestel of meubel gedekt is, hangt af van wiens polis het opneemt en van de voorwaarden. Een inventaris helpt.
Wat als er een discussie is tussen bewoners na een schade?
Begin bij de statuten en de polis. Wie een klacht heeft over een verzekeraar, kan terecht bij de Ombudsman van de Verzekeringen.
Wat betekent mede-eigendom voor de gemeenschappelijke delen?
Elke mede-eigenaar bezit een deel van de gemene delen. De vereniging van mede-eigenaars verzekert die, zie mede-eigendom en brandverzekering.
Waar vind ik uitleg over de basisbegrippen?
Op de pagina wat is een brandverzekering en in de woordenlijst.
Bekijk hieronder de aanbieders en hun eigen sites.